Zenginler liginde!

EKONOMİ SERVİSİ

2004 yılında kurulan sosyal medyanın yıldız sitesi Facebook, borsaya açılma adına ilk adımı attı. Yatırım bankası Morgan Stanley, Goldman Sachs ve JP Morganın aracılığını üstlendiği operasyonun mayıs ayında olacağı ve 5 milyar dolarlık bir halka arzın yapılacağı belirtiliyor. Rekor daha önce Googlea aitti. Şirket 2004 yılında 1.9 milyar dolarlık halka arz yapmış piyasa değeri 23 milyar dolarla borsaya adım atmıştı. Böylece bu adım internet tarihinin en büyük halka açılma operasyonu anlamına geliyor.

Yönetim iyi kazanıyor

5 milyar dolarlık rakamla birlikte şirketin değerinin 75-100 milyar dolarlık bir banda oturacağı ifade ediliyor. 100 milyar dolarlık piyasa değeri, genç milyarderler listesinin 1 numaralı ismi kurucu (CEO) Mark Zuckerbergin servetini 28 milyar dolara taşıyacak ve genç yönetici 7 yılda yakaladığı başarıyla Forbesın en zenginler listesinin 9 numaralı üyesi konumuna çıkacak. 27 yaşındaki Zuckerbergin hisse oranı yüzde 28.4e karşılık geliyor ama güç tarafından yüzde 57lik oy hakkı ile tartışmasız en iddialı koltukta oturuyor.

Facebookta yöneticiler 295 bin dolar maaş alıyor. Prim olarak nakit ve hisse veriliyor. Şirketin COOsu Sheryl Sandberg gösterdiği performansla 2011de 30 milyon dolar kazanmayı başardı. Zuckerbergin yıllık kazancı 1.5 milyon doları buldu. Mark Zuckerbergin maaşın 2013 sonrası 500 bin dolardan 1 dolara inecek.

Duvarı çizip % 0.2 hisse aldı 200 milyon doları kaptı
Facebookun halka açılmayla birlikte dolar milyoneri yapacağı sürpriz isimler de yok değil. Bunlardan ilke graffiti sanatçısı David Choe. Şirketin San Josedeki (Silikon Vadisi) ilk ofisinin duvarlarını çizimleriyle süslüyen Choe, bundan 7 yıl önce kendisine yapılan para mı, hisse mi” teklifinde kazanan taraf oldu. O dönem Facebooku anlamsız bir iş olarak niteleyen Choe, buna karşılık paraya ihtiyacı olmadığından Facebooktan gelen hisse önerisini kabul etti. 2005te yüzde 0.2lik hisse alan Choenun çok yakında bu sayede 200 milyon dolarlık serveti olacak. Choe böylece Ünlü müzayede evi Sothebysin 200.7 milyon dolarla yaptığı en değerli satışı (2008de Damien Hirstün tablosu) yakalamış oluyor. NY Timesın ulaştığı ünlü graffiti sanatçısı David Choe, konuyla ilgili yorum yapmaktan kaçınıyor.

Dişçi baba da milyoner oluyor

Bu arada Facebookun kurucusu Mark Zuckerbergin New Yorklu bir dişçi olan babası da verdiği maddi desteğin karşılığını fazlasıyla almaya hazırlanıyor. O dönem baba Zuckerberge verilen hisselerin 100 milyar dolarlık hesaptan yola çıkalarak varılan değeri 100 milyon dolara yaklaşıyor.
Öte yandan Facebookun ilk yıllarında şirketin 250 çalışanına hisse opsiyonları verilmişti. Bu sayının şimdilerde 1.000 çalışanı aştığı hesaplanıyor. Şirket böylece 1.000 çalışanını da milyoner yapmaya hazırlanıyor.

845 milyon kullanıcı 3.9 milyar dolar nakit

Halka arz için resmi başvurusunu yapan Facebook, şirketle ilgili rakamları da bu bildiride yayımladı. Bu bilgiler şirketin açıkladığı son veriler anlamını taşıyor. Buna göre şirketin 2011 yılı geliri 3.7 milyar dolar olurken, geçen yılki net karı 670 milyon dolar seviyesine ulaştı. Şirketin elindeki nakit toplamının 3.9 milyar doları bulduğu belirtildi. Borçlar hanesinin karşısında da 1.4 milyar dolar yazdı.

Öte yandan Facebookun kullanıcı sayısı 2011 sonu itibariyle 845 milyona çıktı. 2009 yılı sonunda bu rakam 360 milyon, 2010 sonunda 608 milyon kullanıcıydı. Günlük aktif kullanıcı sayısı ise 483 milyon kişiye karşılık geliyor. Sitede 100 milyar arkadaşlık bağının kurulduğu ifade edilirken, like (beğen) ikonuna tıklama sayısının günlük 2.7 milyarı bulduğu bilgisi verildi.

7 yılda sanal alemin zirvesine tırmandı

- Harvard üniversitesi öğrencilerinden Mark Zuckerberg ile üç arkadaşı Şubat 2004te Facebooku kurdu.
- Aralık 2004 tarihinde şirket 1 milyon kullanıcı sayısına ulaştı.
- Facebooka ilk yatırım yapan şirket 12.7 milyon dolarla Accel Partners oldu.
- Aralık 2005 te sitenin kullanıcı sayısı 5.5 milyonu buldu.
- Eylül 2009da Facebook 300 milyon kullanıcıya ulaştı. Şubat 2010da rakam 400 milyonu, Temmuz 2010da 500 milyonu buldu.
- Ocak 2011de Goldman Sachsın da içinde bulunduğu uluslararası fonların 1.5 milyar dolarlık yatırımıyla şirket değeri 50 milyar dolara çıktı.
- Facebookun kullanıcısı sayısı 2012ye girilirken 850 milyona dayandı, bu rakam dünya nüfusunun yüzde 10unu alıyor.

Rus işadamından Microsofta herkes kazandı

Facebookun halka arzın ardından piyasa değeri 100 milyar dolara ulaştığında şirketi kuran ve sonrasında yatırım yapan ortakların serveti ciddi rakamlara işaret ediyor. Bu isimlerden bazı örnekler şöyle.
- Mark Zuckerberg (kurucu, CEO). Yüzde 28.4 hissesi var. Serveti 28 milyar doları bulacak.
- Chris Hughes (kurucu). Yüzde 1 hissesi var. Sıfırla başladı, 1 milyar dolarlık serveti olacak.
- Dustin Moskovitz (kurucu). Zuckerbergin oda arkadaşıydı. Şirkette yüzde 6 hissesi var. Bu rakam 6 milyar dolara karşılık gelecek.
- Eduardo Saverin (kurucu). Şirketi kuran dörtlü arasındaydı. Yüzde 5 hissesi var. Bir diğer ifadeyle 5 milyar dolarlık serveti.
- Sean Parker. Eski yönetici, Başkan. Yüzde 4 hissesi, 4 milyar dolarlık serveti olacak.
- Accel Partners. Yüzde 15 hissesi var. 2004 yılında 12.7 milyon dolar yatırdı, şimdi 15 milyar dolarlık hisseyi kontrol edecek.
- Digital Sky. Rus internet yatırımcısı Yuri Milner şirkete 2009da 200 milyon dolarla girdi. Halka arzın ardından bu rakamı 5 milyar dolara çıkaracak.
- Microsoft. 2007 son çeyrekte şirketin yüzde 1.6sını 240 milyon dolara aldı. Böylece 1.6 milyar dolarlık hisseyi elinde tutuyor olacak.